M.E.(cvs)-wetenschap

juni 27, 2008

Zoektocht naar Waarheid: Kritisch Denken

Filed under: Wetenschap - algemeen — mewetenschap @ 11:58 am
Tags: , ,

Gebaseerd op een artikel van Lourdes Salvador (vrijwillger en pleitbezorger voor de erkenning voor MCS) in de ‘American Chronicle MCS America’ (February 1, 2008; http://www.americanchronicle.com/articles/50945)


Als researcher A ja zegt en researcher B zegt nee, is verwarring niet uit de lucht. Voor diegenen die rekenen op wetenschappelijke gegevens kan dit heel frustrerend zijn. In een wereld waar wetenschap vooringenomen is, feiten worden gemanipuleerd, artsen worden misleid, de industrie verkeerd informeert en weinigen kunnen worden vertrouwd, hoe vinden we dan de waarheid?

Als men het heeft over controversiële ziektes, zoals as multipele chemische overgevoeligheid (MCS), fibromyalgie (FM) en Chronische Vermoeidheid Syndroom (CVS), moeten patiënten, artsen en researchers vaardigheden aangaande kritisch denken gebruiken om het kaf van het koren te scheiden, en de feiten en de echte waarheid bloot te leggen.

Deze ‘zoektocht naar waarheid’ kan een lange en frustrerende reis worden waar degenen met banden met de industrie anderen proberen te misleiden, in vele gevallen omwille van hun eigen persoonlijke belangen. Men moet beducht zijn voor financiële banden, verkeerde voorstellingen, onduidelijke informatie en belangenconflicten.

Kritisch denken houdt in: het maken van beslissingen op basis van feiten en degelijke criteria, onderscheid maken tussen feit en opinie; vragen stellen; gedetailleerde observaties stellen; zijn eigen denken analyseren en beoordelen, en veronderstellingen blootleggen om beweringen te stellen gebaseerd op gezonde logica en stevig bewijs.

Attributen van de Kritische Denker

Iemand die:

– Pertinente vragen stelt.

– Verklaringen en argumenten beoordeelt.

– Een eventueel tekort aan begrijpen toegeeft.

– Een zekere nieuwsgierigheid aan de dag legt.

– Er naar verlangt nieuwe oplossingen te vinden.

– Duidelijk een aantal criteria definieert voor het analyseren van ideëen.

– Bereid is ‘geloven’, veronderstellingen en opinies te onderzoeken, en deze af te wegen tegen de feiten.

– Zorgvuldig luistert naar anderen en construktieve feedback kan geven.

– Een beoordeling opschort totdat alle feiten zijn verzameld en overwogen (onbevooroordeeld).

– Zoekt naar bewijsmateriaal die veronderstellingen en ‘geloven’ zou kunnen ondersteunen.

– Opinies aanpast als nieuwe feiten worden aangebracht.

– Zoekt naar objectief bewijs.

– Perceptie van logica onderscheidt.

– Problemen nauwgzet onderzoekt.

Het proces van kritisch denken ontkent blind geloof in wat men leest of wat wordt verteld. Men moet zo’n dingen met een korrel zout nemen en zelf onderzoek voeren om een doordachte opinie, gebaseerd op feiten, te vormen. Argumenten voor de ene of de andere kant leiden dikwijls tot veronderstellingen. Deze moeten worden vermeden, ten voordele van concrete feiten en informatie.

Er zijn veel logische denk-/argumentatie-fouten waarvoor kritische denkers moeten uitkijken. Een logische denk- of argumentatie-fout is een fout in het redeneren. Een tiener, bijvoorbeeld, kan aanbrengen dat het ok is om na middernacht weg te blijven omdat ‘iedereen het doet’. Het feit dat alle anderen lang wegblijven, is irrelevant. Hoe maakt wat iedereen anders doet het ok? Iedereen anders zou wel eens verkeerd kunnen zijn wat betreft laat wegblijven. Voor een bepaalde tiener kunnen er misschien speciale omstandigheden zijn. Verandert het feit dat iedereen laat wegblijft de mogelijkheid van de tiener om vroeg op te staan voor school de volgende morgen? Nee, dat doet het niet en dit is geen degelijk argument om laat weg te blijven.

Courante Denk-/Argumentatie-fouten (‘Drogredenen’) in de Logica

Een ‘ad hominem’ denkfout [argument tegen de persoon] komt voor als iemand’s karakter wordt aangevallen in plaats van te discussiëren over het onderwerp in kwestie. Dit kan voorkomen in een debat over het al dan niet openen van een nieuwe (denk)‘school’(richting). Verdedigers tegen een nieuwe ‘school’ zouden hun tegenstanders persoonlijk kunnen bekritiseren door commentaar te geven op hun waarde, identiteit of intenties in plaats van de echte kwestie aan te pakken – de vraag of er mogelijks nood is aan een nieuwe ‘school’.

Een ‘bandwagon’ denkfout [zich bij een zaak aansluiten omwille van de populariteit ervan] komt voor als er wordt geargumeteerd dat een meerderheid in iets gelooft of een bepaalde aktie verkiest, zodat dat argument/ die aktie wel waar moet zijn. Een voorbeeld zou kunnen zijn dat ‘90% van de mensen eens per week bij McDonald’s eet, dus is eens per week eten bij McDonald’s goed. Al die mensen kunnen niet verkeerd zijn.’ In werkelijkheid is er geen bewijs om dit besluit op te baseren. De vragen die we zouden moeten stellen zijn legio. Wat is de voedingswaarde van het voedsel? Hoeveel calorieën bevat het voedsel? Zijn er wetenschappelijke studies die een voordeel aantonen in verband met eten bij McDonald’s? Wie heeft die studies bekostigd?

Een ‘snob appeal’ denkfout [kwaliteiten die sociale of intellectuele pretensies lijken te substantiëren] komt voor als het argument dat wordt gebruikt in de lijn ligt van ‘Al degenen die op de hoogte zijn, steunen dit.’. Een voorbeeld zou het argument kunnen zijn dat ‘Iedereen die al ’n tijdje betrokken is, weet dat fibromyalgie nooit erkenning zal krijgen in een gerechtszaak.’. Dit impliceert dat iedereen die dit niet gelooft niet tot de ‘in crowd’ behoort en dus verkeerd is en niet te vertrouwen is. Nochtans, ondersteunt dit geenszins de waarheid van de claim, die van nabij moet worden onderzocht.

Een ‘beroep op traditie’ denkfout komt voor wanneer iemand beweert dat iets wel waar of best moet zijn omdat dit de manier is waarop het altijd werd gedaan. In het geval van een nieuw schoolgebouw zou een foutieve claim kunnen zijn: ‘We hebben nooit een nieuwe school nodig gehad, waarom zouden we nu een nieuwe bouwen?’ Wat er in het verleden ook is gedaan, het heeft geen uitstaans met de huidige nood aan een schoolgebouw.

Een ‘genetische’ denkfout komt voor wanneer iemand claimt dat een idee, produkt of persoon niet te vertrouwen moet zijn omwille van zijn/haar raciale, geografische of ethnische oorsprong. Bijvoorbeeld: ‘Dat voedsel is giftig. Het werd gemaakt in China.’. Ook al weten we dat China in het nieuws is geweest omwille van verschillende giftige produkten, dat wil niets zeggen over het voedsel dat nu ter discussie staat. Een kritisch denker zou vragen dat het voedsel onafhankelijk wordt getest vooraleer het als giftig te bestempelen.

Een ‘valse oorzaak’ denkfout stelt een oorzaak/gevolg-verband dat niet bestaat en de basis van bijgeloof is. Bijvoorbeeld: ‘Ik stapte op de spleet in het voetpad op m’n weg naar huis. Toen ik thuiskwam, bleek dat mijn moeder haar rug had gebroken door van de trap te vallen. Omdat ik op die spleet stapte, heeft m’n moeder haar rug gebroken.’.

Er zijn nog veel drogredenen maar deze hierboven zijn al genoeg om aan het denken te gaan over de noodzaak van het kritisch denken, het stellen van vragen en het re-evalueren van onze geloof-systemen. Argumentatie-fouten geven de indruk dat iets/iemand vertrouwenswaardig is terwijl ze onvoldoende bewijs leveren opdat een geïnformeerd besluit kan worden gemaakt.

Geloofwaardigheid van Bewijs(materiaal)

Omdat de meeste informatie ons tweede-hands bereikt: Hoe kunnen we er ons van verzekeren dat het bewijs(materiaal) waar we onze beslissingen op baseren geloofwaardig is? Er zijn vijf criteria van geloofwaardigheid:

– ‘Reputatie’ onderzoekt de geschiedenis van een bron. Een goede reputatie staat voor een meer geloofwaardige bron, terwijl een slechte reputatie staat voor een minder geloofwaardige bron. Reputatie is, natuurlijk, gebaseerd op concrete en verifieerbare feiten, niet op ad hominem beweringen.

‘Vermogen om te Zien’ onderzoekt of een informatie-bron zich in een positie van kennis uit de eerste hand bevindt. Hoe goed iemands reputatie ook is, als ze niet over kennis uit de eerste hand beschikken, is hun geloofwaardigheid niet sterk. Tweede-handse kennis heeft niet dezelfde geloofwaardigheid.

‘Gevestigde Belangen’ onderzoekt of de informatie-bron persoonlijk iets op het spel heeft staan. Als een wetenschapper betaald wordt door een farmaceutisch bedrijf om een studie uit te voeren, dan heeft hij/zij zeker een gevestigd belang (financieel) in de uitkomst van de studie (dat het resultaat van het onderzoek positief is voor het bedrijf). In dit geval is de geloofwaardigheid ernstig aangetast.

‘Expertise’ onderzoekt of een informatie-bron beschikt over de gespecialiseerde kennis en achtergrond die noodzakelijk is om het bewijsmateriaal in kwestie te kunnen interpreteren.

‘Neutraliteit’ onderzoekt of iemand voorbestemd is om een zekere opinie te steunen om redenen tegengsteld aan de gevestigde belangen. Een vrouw die verkracht werd, zou niet echt een neutrale getuige zijn in een verkrachtingszaak.

De Waarde Van Kritisch Denken

Het is hoogst waarschijnlijk dat gedurende het lezen van dit stukje, men heeft ontdekt hoe informatie kan beladen zijn met truukjes die zijn ontworpen om anderen iets te laten geloven dat niet waar is. Misschien herinnert men zich te zijn beschadigd door iets waarvan met zei dat het veilig was, weze het een medicijn of andere behandeling [vaccinaties?, antibiotica?, Ampligen? Chemische stoffen in de werkomgeving? enz.]. Kritisch denken zou kunnen hebben geholpen om deze onfortuinlijke fouten te vermijden.

Laten we de geloofwaardigheid van een dokter die vaccinaties aanbeveelt als voorbeeld nemen. Sommige vragen, gebaseerd op de geloofwaardigheid-richtlijnen, die men moet overwegen zijn:

– Wat is de reputatie van de arts?

– Lopen er tegen de arts klachten (bij het gerecht, bij de Orde van Geneesheren)?

– Doet de arts aan follow-up d.m.v. een fysisch onderzoek bij zijn/haar patiënten?

– Spreekt de arts over mogelijke negatieve bijwerkingen en vraagt hij/zij die te rapporteren?

– Houdt de arts een statistische lijst bij van bijwerkingen bij zijn/haar patiënten?

– Krijgt de arts iets van het producerend farmaceutisch bedrijf?

– Wat is de specifieke opleiding in immunologie van de arts?

– Heeft de arts een specialisatie-graad in immunologie?

– Geeft de arts u de bijsluiter zodat u zowel indicaties als waarschuwingen kan nalezen?

– Hoe reageert de arts als u dergelijke vragen stelt?

Dergelijke kwesties onderzoeken kan helpen de geloofwaardigheid van de opinie van een arts te bepalen. Eens de geloofwaardigheid van de arts is bepaald, kan men bijkomend opzoekwerk naar de wetenschap achter de behandeling/ test doen, bewijsmateriaal verzamelen en een mening vormen gebaseerd hierop. Beiden kanten (van een controversie) kunnen en moeten diepgaand worden bekeken. Elke informatie-bron zou naar geloofwaardigheid moeten worden geschat. Voeg dan alle informatie die je hebt verzameld samen en bekijk deze kritisch om een geïnformeerde beslissing te nemen. Verwerp informatie die niet geloofwaardig is of gebaseerd op foutieve argumentatie.

Correcte beslissingen kunnen levens redden!

Geef een reactie »

Nog geen reacties

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers op de volgende wijze: